بر اساس آخرين آماراز مركز آمار ايران بيش از ۸۲ درصد از زنان سرپرست خانوادە بیکار هستند.
طبق سرشماری كه سال ۹٠ انجام شده است ۸۸درصد ازخانوادەها دارای سرپرست مرد و۱۲ درصد از سرپرستهای خانوار زن بودەاند،کە ۸۲درصد از زنان سرپرست بیکار اعلام شدەاند.
طبق اين آمار ۹/۵درصداز از اين زنان در استان سنه در شرق کوردستان بوده اند،اين آمار مربوط به زنانى است كه خود را به عنوان سرپرست ثبت كرده اند ومسئولین مرکز آمار بیان کردەاند کە درمورد زنان سرپرست خانوار دارای نقص آمارى اند وبسيارى از اين زنان به ثبت نرسيده اند لذا تعداد ،بسيار بيشتر از اين آمار است از اين تعداد ۳۵درصد زنان خانوار بە رغم داشتن همسر سرپرست هستند کە ۸درصد معلول ۷درصد دارای بیماریهای جسمی۵/۱٤درصد دارای بیماریهای روانی و۳٠درصد آنها از كار افتاده اند.
سن زنان سرپرست خانوارهر روز کاهش پیدا می کند
وشمار زنان فقیری کە برای دریافت خدماتی حمایتی مراجعە می کنند در حال افزایش است.
ازکل زنان سرپرست خانوار تنها٤٦درصد از آنها تحت پوشش خدمات حمایت هستند کە خود این خدمات بسیار ناچیز بودە و کفاف زندگی خانوادە هارا نمی دهد.
۲٠درصد زنان سرپرست خانوار بە علت فوت همسر کە کە بنا بر دلايل گوناگون از جملە تصادفات جاده اى بودە است سرپرست خانەوار شدە اند کە این خود نشان از کم توجهی و عدم مديريت صحيح در امر راه سازى و عدم تأمين امنيت شهروندان است.
حدود ۲٦درصد از زنان کمتر از ۳۵سال بەعلت طلاق سرپرست خانەوار شدەاند .استان سنه از بیشترین آمار طلاق نسبت به جمعيت در كل كشور بر خوردار است به صورتى كه طبق آمار سال۹۳ در هر ٤/۹ ازدواج يك ازدواج به طلاق مى انجامد. اين باعث شده است كه بيشترين زنان سرپرست خانوار بە علت طلاق در استان سنه شرق کوردستان ثبت شود.
طبق اظهارات دکترنظرنژاد جامعە شناس رشد نرخ طلاق در ايران ۱۳٤درصد مى باشد.
بر اساس اين اظهارات سالانه ٦٠هزار زن در ايران بی سرپرست می شوند.کە بیشتر انها بە عنوان سرپرست خانوار ثبت نمى شوند.
تعداد زيادى از مردان سرپرست خانوار معتاد هستند کە در هیچ آماری ثبت نشده اند وزنان آنها بار معيشتى خانواده را به دوش مى كشند كه باز مى توان اشاره كرد استان سنه از آمار بالاى اعتياد برخوردار است.
انوشيروان محسنى بند پی رئیس سازمان بهزیستی ایران در تابستان ۹٤رشد افزایش زنان سرپرست خانوار را ۵۵ درصد اعلام کردە است.
۸۱/۱درصد از زنان سرپرست خانوار بیسواد هستند ودولت هیچ برنامەای برای آموزش و فراگیری تخصص ها براى اشتغال زنان سرپرست خانوار ندارد کە از نظر سواد استان كوردستان در رده هاى انتهايى كشور مى باشد لذا آنها رو به شغلهاى طاقت فرسا و بدون تخصص مانند نظافت منازل ،دستفروش و …می آورند وروزانە انواع تهدیدها و بی حرمتی ها را تحمل می کنند کە بە هیچ وجە در شأن و کرامت انسانی نیست. نگاه های مسئولین بە زنان سرپرست خانوار سخت تر از مشکلات معیشتی است.
“س.الف” بە جمعیت حقوق بشر کوردستان چنین گفت: ۵سال است بە دلیل اعتیاد شوهرم طلاق گرفتەام.و سرپرست خانواری با ٦فرزندم در این مدت نهادهای حمایت اجتماعی و مسئولین استانی مراجعە کردەام اما متاسفانە آنها مانند یک گدا بە من نگاە می کنند وحتی بسیاری از آنها بە من پیشنهاد سوء استفادەی جنسی دادەاند بە خاطر اين وضعيت دشوار۵سال است راه پلەی آپارتمانها را تمیز می کنم و توهین وتحقیر تحمل میکنم.
زنان سرپرست خانوار هیچ بیمەی اختصاصى ندارند واز لحاظ تأمين هزينه هاى درمان خود و فرزندانشان دچار مشکل هستند. ودولت هیچ برانامەای برای آموزش وتأمين بهداشت رايگان برای فرزندان زنان خانوار ندارد
تعداد زیادی از زنان در شرق کوردستان به علت زندانی شدن همسرانشان(کە بیشترین انها بنا بردلایل سیاسی در زندان بەسر می بردند) سرپرست خانوار شدەاند کە براساس قوانین جمهوری اسلامی ایران خانوادەهای سیاسی حق استفادەاز هیچ گونە حمایتهای اجتماعی را ندارند.وهستند بسیارزنانی کە بە علت نبود کار، شوهرانشان مجبوردن در نقاط مرزی کولبری کنن
د و در بیشتر حالات مردهایشان را بە علت شلیک مستقیم مأمورين مرزى از دست مى دهند و خودشان سرپرست خانواری با چند فرزند می شوند.
زنان سرپرست خانوار کمترین درآمد را دارند . تبعيض جنسيتى در ايران سبب شده كه آنها براى پیدا کردن شغل دچار مشکل شوند ویا با باز گذاشتن دست مردان درقوانین جمهوری اسلامی ایران مجبور انجام کارهای طاقت فرسا با کمتری درآمد شوند.
بارشد ۵۵ درسدی زنان سرپرست خانوار جامعەبە سوی بحران پیش می رود .فرزندان بدون امکانات آموزشی بە کودکان كارتبدیل و بسیاری معتاد می شوند.
“م.د”بە جمعیت حقوق کوردستان می گوید: درآمد سالانەی من ۳میلیون و٦٠٠هزار تومان است کە این درآمد برای من کە دارای چهار فرزند هستم فاجعە بار است.کودکانم مشغول دستفروشی اند وبە مدرسە نمی روند یعنی نمی توانم خرج درس خواندنشان را تامین کنم ویکی از دخترانم را کە ۱٤سالە بود شوهر دادم چون از پس مخارج او بر نمی امدم.خودم نیز بسیار مريض هستم پول درمان ودکتر هم ندارم.
مسألە زنان سرپرست خانواد در شرق کوردستان یکی از معظلاتى است كه دولت هیچ اقدام شایانی جهت برطرف كردن مشكلات اين قشر نمى كند و هر روز به شمار اين تعداد افزوده مى شود .
ازکل زنان سرپرست خانوار۸۲ درصد بیکار و۸۱/۱درسصد آنان بی سواد هستند کە این باعث مى شود ازداشتن كارى در شأن انسانى و رفاه نسبى بى بهره باشند وفرزندان آنها روبه آينده اى نامعلوم دارند.
جمعیت حقوق بشر کوردستان با تیکە براصل ماده۲ منشور حقوق بشر كه هركس بدون هيچگونه تبعيض، به ويژه از حيث نژاد، رنگ، جنس، زبان، دين، نظر سياسی يا هر نظر ديگر، و همچنين منشاء ملی يا اجتماعی، ثروت، ولادت، يا هر وضعيت ديگر، از تمام حقوق و آزاديهای مذكور در اعلاميه ی حاضر برخوردار است. به علاوه، هيچ تبعيضی نبايد اعمال شود كه مبتنی بر وضع سياسی، اداری، قضايی يا بين المللی كشور يا سرزمينی باشد كه شخص به آن تعلق دارد، خواه (اين كشور يا سرزمين) مستقل باشد، خواه تحت قيمومت يا غيرخودمختار يا تحت هرگونه محدوديت ديگری از حيث حاكميت (ملی) باشد.
وبا تكيه بر اصل۲۵ بند (1)كه اذعان دارد هرکس حق برخورداری از استاندارد زندگی کافی برای تندرستی و رفاه خود و خانواده اش، از جمله خوراک، پوشاک، مسکن و مراقبتهای پزشکی و خدمات اجتماعی لازم را دارد، و در مواقع بیکاری، بیماری، نقض عضو، بیوگی، پیری یا سایر موارد عدم معاش در شرایط خارج از اختیار خود، حق برخورداری از تأمین را دارد. وضعيت موجود درشرق كوردستان در مورد زنان سرپرست خانوار را نقض آشكار قوانين و مفاد حقوق بشر مى داند و محكوم مى كند و خواستار تغيير در رويكرد مسئولین در امور اجتماعی زنان و قوانین مربوط به آنها در جمهورى اسلامى ايران و شرق كوردستان مى باشد.
جمعیت حقوق بشر کوردستان
20160413
