ک.م.م.ک:
فقر و بیکاری تحمیل شده بر کردستان، کرماشان و ورمێ، کولبری را به یک راه دشوار تأمین معاش برای بخش بزرگی از افراد جویای کار در این مناطق تبدیل کرده است.
جمهوری اسلامی که در سالهای گذشته بارها وعده کرده است وضعیت کولبران را سامان بدهد، به جای ایجاد اشتغال، بر کنترلهای مرزی افزوده و کولبرانی که به ناچار در قبال دستمزدی اندک سختی راه را به جان خریدهاند، هدف شلیک و آزار و اذیت و تعقیب و گریز قرار داده است.
مرکز آمار جمعیت حقوق بشر کوردستان نمودار آماری سال ۲۰۲۲ میلادی در خصوص کولبر و کاسبکاران زخمی را به شرح زیر منتشر میکند؛
طبق آمار موجود در آرشیو جمعیت حقوق بشر کوردستان در سال گذشته میلادی،۲۶۹ کولبر و کاسبکار توسط نیروهای هنگ مرزی، سپاه پاسداران و نیروهای منسوب به حکومت جمهوری اسلامی ایران دچار حادثه شدهاند.
از این آمار جمع آوری شده تعداد ۴۳ کولبر و کاسبکار کشته شده، ۲۱۵ تن زخمی و ۱۱ تن توسط نیروهای حکومت ج.ا بازداشت شدهاند
بیشترین تعداد کشته و زخمی شدگان مربوط به ارتفاعات مرزی پاوه، بانه و نوار مرزی مریوان میباشد.
همچنین باید اشاره کرد که مناطق مرزی تهته (هەورامان، مریوان و پاوە)، ارتفاعات هەنگەژاڵ (بانە)، شیخ صله (سهلاس باوهجانی) و منطقه مرزی کیلهشین در پیرانشار و شنۆ، ناامنترین مناطق برای کولبران و نزدیک به ۴۰ درصد از حادثه دیدگان را به خود اختصاص داده است.
نوار مرزی پاوه (نوسود) بیشترین آمار را داراست که تعداد آنان ۱۲۹ نفر می باشد.
همچنین ارتفاعات مرزی بانه (هەنگەژاڵ، سەرتەزێن و برویشکانی) و نوار مرزی مریوان به ترتیب با ۶۱ و ۱۲ کولبر حادثه دیده پله های بعدی را به خود اختصاص دادهاند.
از این آمار، تعداد ۴ نفر کاسبکار بودە کە حین تعقیب و گریز توسط عوامل حکومت جمهوری اسلامی دچار حادثه شده، کشته و زخمی شدهاند.
جمعیت حقوق بشر کوردستان این آمار را از گزارشات مردمی جمع آوری کرده و باید اشاره کرد که انبوهی از کولبران و کاسبکاران روزانه توسط نیروهای جمهوری اسلامی ایران زخمی شده که به دلیل سرکوب سازمان های حقوق بشری و خبری داخل ایران این آمار به دست سازمانهای فعال حقوق بشر در خارج از ایران نمیرسد.
ب.ا
