KMMK:
گزارش وضعیت حقوق بشر در ماه ژانویە سال ۲۰٢٠ به کوشش جمعیت حقوق بشر کوردستان با استناد به گزارشهای متعدد این سازمان حقوق بشری گردآوری شده است.
شایان ذکر است این گزارش به دلیل عدم اجازه حکومت ایران به سازمانها و گروههای حقوق بشری گزارش کاملی نیست و تنها بخشی از نقض سامانمند حقوق بشر در شرق کوردستان را به تصویر میکشد.
حکومت جمهوری اسلامی ایران با بازداشت شهروندان کورد، نقض حقوق مدنی و سیاسی، نقض آزادی عقیده و بیان، نقض حق حیات و امنیت شخصی، تبعیضهای حکومتی، هتک حرمت شهروندان و همچنین شکنجه زندانیان سیاسی و نادیده گرفتن حقوق بنیادین زندانیان سیاسی، ماه مورد بررسی را به پایان رساند.
اعدام
بر اساس اطلاعات جمع اوری شدە در این ماە ٢ زندانی محکوم بە اعدام در زندانهای جمهوری اسلامی ایران در شرق کوردستان اعدام شدەاند. قابل ذکر است کە حکومت ایران آمار رسمی و دقیقی اعدامیها را اعلام نمیکند.
| عدد | نام | سن | تاریخ | محل | اتهام |
| 1 | دانش درویشی | ؟ | 15.01.2020 | اورمیە | قتل |
| 2 | داریوش درویشی | ؟ | 15.01.2020 | اورمیە | قتل |
زندان و بازداشت
در این ماە ٢٣ شهروند شرق کوردستان توسط نیروهای امنیتی و اطلاعاتی حکومت ایران بازداشت شدە اند. بیشتر بازداشت شدگان بدون اتهام مشخص، بدون وجود حکم قضایی و با ضرب و شتم بازداشت شدەاند.
| عدد | اسم | سن | تاریخ | محل | اتهام |
| 1 | جبرئیل عزیزی | ؟ | 01.01.2020 | روانسر | ؟ |
| 2 | عبدالرحیم نظری | ؟ | 01.01.2020 | کرماشان | ؟ |
| 3 | آرام فتحی | ؟ | 04.01.2020 | مریوان | ؟ |
| 4 | مادح مرادی | ؟ | 05.01.2020 | سنه | ؟ |
| 5 | سیاوش حیاتی | ؟ | 12.01.2020 | کرماشان | فعال مدبی |
| 6 | توفیق قلەکویی | 23 | 13.01.2020 | سنه | ؟ |
| 7 | نبی تردست | ؟ | 13.01.2020 | کرماشان | در ارتباط با اعتراض به انهدام یک فروند هواپیمای مسافرتی کشور اکراین |
| 8 | سید اشکان والی زاده | ؟ | 13.01.2020 | کرماشان | در ارتباط با اعتراض به انهدام یک فروند هواپیمای مسافرتی کشور اکراین |
| 9 | صلاح غریبی | ؟ | 13.01.2020 | کرماشان | در ارتباط با اعتراض به انهدام یک فروند هواپیمای مسافرتی کشور اکراین |
| 10 | سیروس عباسی | ؟ | 15.01.2020 | دیولان | فعال مدنی |
| 11 | فریده ویسی | ؟ | 15.01.2020 | دیولان | فعال مدنی |
| 12 | آزاد عباسی | ؟ | 15.01.2020 | دیولان | فعال مدنی |
| 13 | زانیار احمد پور | ؟ | 15.01.2020 | سنه | در جریان تجمع اعتراضی دانشجویان که در حمایت از جانباختگان هواپیما |
| 14 | ارشد اتابک | ؟ | 15.01.2020 | سنه | در جریان تجمع اعتراضی دانشجویان که در حمایت از جانباختگان هواپیما |
| 15 | مسلم سلیمانی | ؟ | 15.01.2020 | سنه | در جریان تجمع اعتراضی دانشجویان که در حمایت از جانباختگان هواپیما |
| 16 | آمانج نیکپی | 22 | 16.01.2020 | مریوان | ؟ |
| 17 | کامبیز اسدی | ؟ | 21.01.2020 | کامیاران | ؟ |
| 18 | فاتح میرزایی | ؟ | 22.01.2020 | ثلاث باوه جانی | ؟ |
| 19 | فردین مرادی | ؟ | 23.01.2020 | سنه | زندانی سیاسی سابق |
| 20 | وحید فتاحی | ؟ | 26.01.2020 | پاوه | عدم استفاده از عنوان «شهید» برای قاسم سلیمانی |
| 21 | مظفر ولدبیگی | ؟ | 26.01.2020 | پاوه | عدم استفاده از عنوان «شهید» برای قاسم سلیمانی |
| 22 | سلمان افرا | 22 | 26.01.2020 | مریوان | ؟ |
| 23 | عثمان دل آویز | 30 | 30.01.2020 | مریوان | ؟ |
کولبران
دراین ماه نیز تعدادی از کولبران شرق کوردستان توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران کشته و یا زخمی شده اند. دراین ماه 1 کولبر و کاسبکار کشته و ١٥ کولبر و کاسبکار زخمی شده اند.
کولبر و کاسبکار کشتە شدە
| نام | سن | تاریخ | محل | علت | |
| 1 | خضر بینوا | 25 | 06.01.2020 | سردشت | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
کولبر و کاسبکار زخمی شدە
| عدد | اسم | سن | تاریخ | محل | علت |
| 1 | بهنام علیزاده | ؟ | 05.01.2020 | خوی | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 2 | علی یوسفی | ؟ | 05.01.2020 | خوی | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 3 | مجید مظلومی | ؟ | 10.01.2020 | مرزچالدران | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 4 | شوان عبداللهی | ؟ | 10.01.2020 | مرزی سردشت | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 5 | محمد مراز | ؟ | 10.01.2020 | مرز چالدران | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 6 | امید حیدری | ؟ | 10.01.2020 | مرز پیرانشار | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 7 | جمال بالکی | ؟ | 17.01.2020 | ارتفاعات تهته | در اثر سقوط از ارتفاعات |
| 8 | محمد خدر حسین | 38 | 23.01.2020 | حاجی عمران | شلیک مستقیم نیروهای سپاه پاسداران |
| 9 | محمد رحمان سلیمان | 27 | 23.01.2020 | حاجی عمران | شلیک مستقیم نیروهای سپاه پاسداران |
| 10 | سالار رحمانی | 23 | 26.01.2020 | مرز گچتورمز | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 11 | محیالدین عزیزی | ؟ | 26.01.2020 | سردشت | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 12 | اسعد پیری | ؟ | 27.01.2020 | قندیل | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 13 | حسین هادی زاده | 29 | 31.01.2020 | مرز قطور | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 14 | علی هادی زاده | 22 | 31.01.2020 | مرز قطور | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
| 15 | مظهر سید رستمی | ؟ | 22.01.2020 | ثلاثباوهجانی | در اثر شلیک نیروهای انتظامی |
مین
بر اثر انڤجار مین در این دو ماە دو نفر زخمی شدەاند.
| عدد | اسم | سن | تاریخ | محل | |
| 1 | حجت کارگر | ؟ | 18.01.2019 | ایلام | کارمند پاکسازی مین |
| 2 | ؟ | ؟ | 18.01.2019 | ایلام | رانندە بیل مکانیکی مینروبی |
خودکشی
در این ماە ٦ نفر خودکشێ کردەاند
| عدد | نام | سن | تاریخ | مکان | علت؟ |
| 1 | محمد قادری | ؟ | 18.01.2020 | سردشت | مشکلات خانوادگی |
| 2 | خالد مرادی | ؟ | 18.01.2020 | کامیران | نامعلوم |
| 3 | افروز مینایی | 15 | 18.01.2020 | بوکان | نامعلوم |
| 4 | ریبوار ملایی | 15 | 19.01.2020 | سنه | نامعلوم |
| 5 | عبداللە خضر پور | ؟ | 25.01.2020 | مهاباد | نامعلوم |
| 6 | سیران احمد زاده | ؟ | 26.01.2020 | سردشت | مشکلات خانوادگی |
در پایان جمعیت حقوق بشر کوردستان از مردم شرق کوردستان میخواهد کە در احقاق حقوق خود کوشا وسعی نمایند هرگونه تبعیض و نابرابری را کە از جانب جمهوری اسلامی ایران به آنها روا داشته میشود را بە گوش جهانیان برسانند.
جمعیت حقوق بشر كوردستان
