در پیوند با روز زبان مادری پنج سازمان حقوق بشری و مدنی کوردستان با انتشار بیانیهای بر آموزش به زبان مادری و به رسمیت زبان کوردی، سیاستهای حکومت ایران در قبال ملت کورد و تلاش این حکومت در انکار و اسیمیلاسیون فرهنگی-زبانی ملت کورد و سایر ملتها را محکوم کردند.
متن بیانیه این پنج سازمان مدنی و حقوق بشری کوردستان به شرح زیر است؛
زبان مادری تنها زبانیست کە انسانها هویت اجتماعی و درونشناختی خود را از آن دریافت میـکند، این زبان زبانیست کە آنها را بە میهن و ملیت خود گرە میزند. اگرچە تنوع زبانی یک پدیدە طبیعی است اما مسئلە مهم و قابل بحث این است کە طبق قوانین بینالملل و اسناد رسمی نهادهای وابستە بە سازمان ملل باید اصل به رسمیت شناختن، فهمیدن و البته ارج نهادن به این تنوع زبانی به عنوان یک نظم طبیعی دربیاید، زیرا کودکان با زبان مادری خود بهتر میتوانند ارتباط برقرار کنند و این اطلاعات تا آخر عمر همراه آنها خواهد ماند.
در کنوانسیون و پیمان نامە های بین المللی در باب این مسئلە برحق تاکید شدە و در اعلامیە جهانی زبان مادری “یونسکو” بە صورت زیر بە آن اشارە شدە است:
۱: آموزش برای تمام دانش آموزان مدارس باید بە زبان مادری خود باشد.
۲: تمام حکومتها موظف هستند برای آموزش بە زبان مادری شرایط لازم را فراهم آورند.
۳: برای آموزش بە زبان مادری باید بە اندازە کافی معلم آموزش دادە شود زیرا آموزش بە زبان مادری شناسە عدالت اجتماعی است.
ممنوعیت آموزش بە زبان مادری در ایران و بیاحترامی بە زبان، فرهنگ و هویت اصیل ملیتها بە نوعی است کە زبان آنها را “گویش محلی” توصیف کردەو و برتر نشان دادن زبانی دیگر بر زبان ملت کُرد و دیگر ملیتهای موجود در این جغرافیا در حالیست کە شمار زیادی از این ملتها، از حقوق زبانی خود محروم و مجبورند با زبانی غیر از زبان مادری خود آموزش ببینند.
حاکمیت در طول یک سدەی اخیر بە بهانە دفاع از امنیت ملی و حفظ تمامیت ارضی در سیستم دولت-ملت در راستای تثبیت سیاستهای خود از طریق پایمال کردن حق و حقوق ملیتها و جلوگیری از رشد زبان و فرهنگ آنها و همچنین توجە بیش از حد بە تنها زبان ارتباطی (فارسی) سعی در ازبین بردن زبان و فرهنگ دیگر ملیت ها داشتە است، این حکومت معلم هایی کە در راستای آموزش زبان مادری فعالیت می کنند بازداشت و زندانی میکند، از نمونە های بارز آن می توان بە “زهرا محمدی، مژگان کاوسی، کیوان مینویی و … اشارە کرد.
نهادهای مدافع حقوق بشر در کُردستان، ضمن ارج نهادن روز جهانی زبان مادری، خواهان اجرای کامل قوانین جهانشمول برای مهیا نمودن وضعیت مناسب و برابر جهت آموزش بە زبان مادری هستند و معتقدند، در جوامع چند زبانی باید آموزش بە زبان مادری را مانند یک فرصت نگاه کرد نە یک تهدید. همچنین آموزش کودکان کُرد بە زبان دوم ادامە سیاست آسمیلاسیون ملت کُرد دانستە کە از طرف حکومت جمهوری اسلامی ایران بە صورت سیستماتیک اجرا و اعمال می شود.
ما به عنوان مراکز حقوق بشری فعال در کُردستان، از تمام سازمانهای زبانی، فرهنگی و حقوق بشری منطقە و جهان درخواست میکنیم بە یاری معلمین بازداشت شدە در حوضە آموزش بە زبان کُردی آمدە و بە دلیل بازداشت و توهین توسط نهادهای اطلاعاتی-امنیتی برای اقدام آنها در راستای آموزش زبان کُردی حداقل در معرفی آنان برای کسب جایزەهای جهانی و کسب نشان تقدیر تلاش لازم انجام شود. همچنین ضمن محکوم کردن تلاش سیستماتیک جمهوری اسلامی ایران برای سرکوب زبانی، از جامعه کُردستان نیز می خواهیم کە تلاش هرچە بیشتر خود را جهت رسیدن بە این حقوق اولیە و طبیعی خود را انجام دادە و با معلمینی کە کودکان را برای آموزش زبان کُردی تشویق می کنند همکار باشند.
با سپاس
جمعیت حقوق بشر کوردستان
سازمان حقوق بشری “هەنگاو”
سازمان حقوق بشری “هانا”
مرکز حقوق بشر کوردستان ایران “چاونیوز”
سازمان جهانی کورد
۲ اسفند ۱٤۰۰ خورشیدی، برابر با ۲۱ فوریه
