فرونشست زمین در دشتهای شرقی و مرکزی ایران، خطر تغییر دموگرافی کوردستان را بە دنبال دارد

KMMK

در هفته های اخیر بحثهای دامنەداری در مورد فرونشست زمین در نواحی مرکزی ایران و تبعات ناشی از آن در فضای رسانەایی مطرح شدە است. امری کە بە صورت مستقیم امنیت اجتماعی هم در ایران و هم در کوردستان را تهدید میکند و زنگ خطر تغییر دموگرافی در مناطق زاگرس را بە صدا درآوردە است.

ماجرا از آنجا شروع شد کە موسسه تحقیقاتی اینتل‌لب که یک گروه بین‌المللی مشاورەای و اطلاعاتی است، اوائل تابستان امسال فرونشست زمین در اطراف تهران را تهدیدی جدی برای ١٣ میلیون نفر جمعیت ساکن در این منطقە دانست.

موسسەی اینتل‌لب با انتشار تصاویر ماهوارەی این خطر را یک “بمب ساعتی بی‌صدا” نامید. این گزارش با اشاره به استفادەی بیش از حد آب‌های زیرزمینی، اعلام کرد برخی مناطق اطراف پایتخت ایران سالانە شاهد تا ٢٥ سانتی‌متر فرونشست زمین است. پس از این بود کە علی بیت‌اللهی مدير مركز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به این که ایران در رتبه چهارم فرونشست زمین در جهان قرار دارد گفت کە برای جبران فرونشست کمتر از ده سال فرصت باقی است.

این مقام حکومتی در گفتگو با وبسایت تجارت نیوز هشدار داد که “تمام دشت‌ها در ایران در حال فرونشست هستند” و ریسک این اتفاق در اصفهان بسیار بالاتر از سایر شهرهای جغرافیای ایران است. پیشتر سازمان زمین‌شناسی ایران نیز گزارش داده بود از ۶۰۹ دشت ایران، حدود ۵۰۰ دشت دارای آب شیرین هستند که همه آن‌ها با پدیده فرونشست مواجهند و در اصفهان فرونشست زمین به داخل شهر نفوذ کرده است.

اما اظهار نظر مصطفی فدایی‌فرد، رئیس کمیته تخصصی ارزیابی سیلاب و کارشناس حوزه آب، از همەی گفتەهای پیشین نگران کنندە تر بود وی پیشیبینی کرد کە “مهم‌ترین پیامد‌های قابل پیش‌بینی در اثر فرونشست زمین، علاوه بر نابودی آبخوان‌ها و زوال آب‌های تجدیدپذیر، تخریب بسیاری از زیرساخت‌های راه، راه‌آهن، خطوط انتقال آب، نفت و گاز، دکل‌های برق، مناطق شهری و روستایی و درنهایت، کوچ اجباری بیش از 37 میلیون نفر در کشور است”. در جغرافیای ایران به جز گیلان و مازندران، همه استان‌های دیگر با پدیده فرونشست زمین مواجەاند، اما وضعیت برخی استان‌ها وخیم‌تر است و احتمال این‌که مبدأ مهاجرت‌های اجباری باشند، بیشتر.

طبق اطلاعات و آمار کارشناسان 24 شهر در استان خراسان رضوی با جمعیتی بیش از 4 میلیون نفر، 25 شهر در استان کرمان با بیش از 1.2 میلیون نفر، 30 شهر در استان تهران با بیش از 12 میلیون نفر، 31 شهر در استان اصفهان با بیش از 3 میلیون نفر و بیش از 10 شهر در هر یک از استان‌های البرز، فارس، یزد، همدان و مرکزی با بیش از 5 میلیون نفر بر پهنه‌های با خطر بالای فرونشست زمین قرار دارند.

به گفته مصطفی فدایی‌فرد، 37 میلیونی که جمعیت تخمینی این مهاجرت‌ها هستند، به سمت استان‌های شمالی و غربی ایران حرکت خواهند کرد. او دراین‌باره گفت: “با مهاجرت این 37 میلیون نفر به غرب و شمال کشور، جمعیت این مناطق از 21 میلیون نفر فعلی به حدود 58 میلیون نفر افزایش خواهد یافت که تبعات و بحران‌های مرتبط با آن غیرقابل تصور است”. آنچە از فحوای کلام این کارشناس حوزەی آب برمی‌آید تهدیدی جدی است کە تا دە سال آیندە میتواند دموگرافی تمامی مناطق زاگرس و پیش از همە شرق کوردستان را دست خوش تغییر کند.

در این گزارشها در لفافە بیان شدە این است کە شهرهای کوردستان، در صورت عدم مهار فرونشست زمین، میتواند مقصد بالقوەی مهاجرت میلیونی شهروندانی از کرمان، مشهد، اصفهان و تهران شود. کوردستان هموارە از سوی جمهوری اسلامی مورد تبعیض مضاعف قرار گرفتە است. با آمدن میلیونی مهاجران( چیزی در حدود چهل میلیون نفر) تمام ساختار اجتماعی و جمعیتی کوردستان تغییر بنیادین میکند. مسالەایی کە هنوز اهمیت و فوریت آن برای جامعەی مدنی کوردستان و فعالان سیاسی و مدنی آن مشخص نیست.

پیام حسینی